Insecten in nood door Aziatische hoornaar
Het gaat al jarenlang steeds slechter met insecten. De combinatie van intensieve en eenzijdige landbouw met weinig voedsel voor insecten, minder ruimte voor natuur, gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en klimaatverandering bedreigen de bestuivers. Daar komen de problemen door de Aziatische hoornaar nu bovenop. Een nest Aziatische hoornaars consumeert in één seizoen gemiddeld 11,3 kilogram insecten wat neerkomt op 100.000 beestjes. Ook de imkerij heeft te lijden onder de Aziatische hoornaar, en daarmee ook de Nederlandse fruitteelt, zaadteelt en tuinbouwbedrijven die voor de bestuiving afhankelijk zijn van honingbijen. Per jaar zorgen bijenvolken die worden ingezet voor bestuiving in Nederland voor een geschatte economische meerwaarde van 2,4 miljard euro. Daarnaast geeft de Aziatische hoornaar overlast en schade aan de fruitoogst.
Tenslotte kunnen de nesten overlast veroorzaken voor het publiek. Vooral als nesten op laaggelegen plekken hangen. Aziatische hoornaars zijn heel defensief in het verdedigen van het nest, wat kan leiden tot talrijke steken.
De Aziatische hoornaar is 2,5 tot 3 cm groot en te herkennen aan een zwart borststuk, gele uiteinden van de poten en 1 brede geel-oranje band op het achterlijf. De Europese hoornaar is met 3 tot 3,5 cm groter dan de Aziatische hoornaar en heeft een roodbruin borststuk, roodbruine poten en een overwegend geel achterlijf. De Europese hoornaar is inheems en hoort bij de Nederlandse natuur. Deze heeft hier ook natuurlijke vijanden en doet daarom veel minder kwaad.
De Aziatische hoornaar heeft sinds de eerste melding in Nederland in 2017 een exponentiële groei doorgemaakt en staat op de Unielijst van invasieve exoten. Dat betekent dat in Europees verband is afgesproken om verdere verspreiding van dit insect zoveel mogelijk te voorkomen. Provincies zijn hierdoor verplicht om de hoornaars beheersbaar te houden. In 2024 waren al ruim 1.600 nesten verwijderd. De meeste in Noord-Brabant (meer dan 500), Zeeland (meer dan 400) en Limburg (bijna 250).
In onze eigen omgeving zijn afgelopen jaar in Eerbeek zes nesten opgespoord en verwijderd. In Brummen waren dat er twee. Om te voorkomen dat dat aantal het komend jaar uit de hand zou lopen ondernemen de imkersverenigingen gezamenlijk actie.
Gefinancierd door de gemeente Brummen is een zenderset aangekocht voor beide imkersverenigingen. Een gevangen en gezenderde hoornaar kan ervoor zorgen dat het nest in een vroeg stadium wordt gevonden en kan worden verwijderd. In april en mei moeten de imkers met hulp van inwoners actief koninginnen gaan opsporen en vangen. Beide verenigingen hebben vallen ter beschikking om te gebruiken door leden en betrokken inwoners.
Op 16 april 2026 is er een informatie-avond over het onderwerp gepland in de bijenstal aan de Voorsterweg in Brummen, aanvang 19.00 uur.